Jak buty do tenisa Stan Smith stały się ponadczasowym krzykiem mody?

adidas

Dosłownie wszyscy – od Phoebe Philo po Pharrella nosili te sneakersy. Śledzimy ewolucję modelu Adidas Stan Smith: począwszy od bycia skromnym butem do gry w tenisa, aż po zostanie kulturowym kamieniem milowym.

Modowy must-have

Oto prawdziwy scenariusz: młoda kobieta ubrana w klasyczne biało-zielone Adidasy Stan Smith (warte około 75 $) wybiera parę jasnoniebieskich butów z limitowanej edycji Stana Smitha, zaprojektowanych przez Rafa Simonsa (warte około 455 $) w nowojorskim sklepie. To już oficjalne: skromne, skórzane sneakersy do tenisa, wydane po raz pierwszy w 1971 roku, osiągnęły szczyt wpływów mody. Od reedycji obuwia w 2014 roku przez trzy lata, dzięki swojej popularności i znaczeniu w świecie mody, osiągnęły status ikony. Stan Smith jest dla sneakersów tym samym czym Levi’sy dla dżinsów, a Instagram Kim Kardashian dla zjawiska selfie: są ostatecznym wyrazem formy.

Jednak kiedy – i jak – ten skromny projekt butów stał się niezaprzeczalnym hitem-klasykiem modowym, uwielbianym przez projektantów mody, artystów, stylistów i projektantów?

Narodziny gwiazdy

Zacznijmy od historii butów Stan Smith w pigułce.

Marka Adidas wydała swój pierwszy tenisowy but w 1963 roku, który został nazwany „Robert Haillet” na cześć francuskiego tenisisty. Kiedy Haillet przeszedł na emeryturę, firma zastąpiła jego imię przydomkiem Stana Smitha, który wówczas był najlepszym graczem w tenisa na świecie (Stan Smith wciąż żyje w Południowej Karolinie). W 1971 roku projekt butów zasłynął jako model Adidas Stan Smith, jednak przez większą część lat 70. but nosił na sobie jedynie twarz Smitha, podczas gdy podpis nadal brzmiał „Haillet”. Nie pytamy, jak doszło do tego kryzysu tożsamości… Całkowita ewolucja zakończyła się dopiero w latach 80., ale dopiero ostatnimi laty model ten stał się niewiarygodnie modny. Jest to obecnie jeden z najlepszych projektów sneakersowych wszechczasów – zarówno pod względem sprzedaży, jak i wpływów. Warto wspomnieć, że portal Complex (zajmujący się sneakersami) umieścił ten model na 14. miejscu listy najbardziej wpływowych sneakersów w historii!

High-fashion Stan Smith

Projektanci tacy jak Yohji Yamamoto i Jeremy Scott, zaprojektowali w międzyczasie różne, absolutnie niezwykłe wersje tych kultowych kicksów, a te wcześniej wspomniane – w kolorze niebieskim to ogień (podobnie jak ich cena). Te charakterystyczne biało-zielone kicksy zostały przerobione także przez Alexandra Wanga na… sukienkę w kolekcji wiosna/lato 2015. Dotychczas świat ujrzał już ponad sto limitowanych edycji tych butów, począwszy od tych absolutnie kiczowatych (Stan Smith Gwiezdne Wojny), po urocze (Stan Smith jako Kermit Żaba) czy oryginalne i niezwykłe (Stan Smith Method Man). W 2014 roku również William Pharrell zaprojektował dziesięć ręcznie malowanych odsłon tego buta, które zaprezentowane na tygodniu mody w Paryżu wyprzedały się w oka mgnieniu.

Stan Smith w muzyce

Nie można nie wspomnieć, że buty te mają również dość głęboką historię związaną z kulturą uliczną i rapową. Istnieje aż 578 wyników dla frazy „Stan Smith” w bazie tekstowej Genius. Czy znasz piosenkę „Moje Adidasy” Jarrena Bentona? Śpiewa on w niej, że jest uzależniony od tenisówek i potrzebuję natychmiast pary Stan Smithów. A może zauważyłeś częste odniesienia do butów w twórczości Lil Wayne’a? Lub też słyszałeś francuski utwór La Fouine’a „Stan Smith”, który obraca się wokół zdania: „Szykuję klasykę jak Stan Smith!”?

adidas

Ulubieńcy Marca Jacobsa

Podobnie jak wiele innych trendów (takich, jak kurtka wojskowa, buty Mary Jane czy fantazyjne flanele), przemiana butów Stan Smith w buty będące symbolem mody mogła pochodzić od Marca Jacobsa. Klasyczne biało-zielone buty były jego ulubionym modelem podczas całego skromnego okresu przed wielką przemianą. Nosił on te kicksy wraz z granatowym swetrem, workowatymi spodniami i przejrzystymi okularami. Wyglądał wówczas nieco jak „projektant bez służby”, jak gdyby nosił mundur kogoś, kto jest zbyt zajęty, by w ogóle myśleć o ubraniach. Nosił taki strój na wybiegu w 2004 roku i w programie Oprah w 2006 roku.

Idealne dla minimalistów

Koleżanka Jacobsa po fachu – Phoebe Philo, również przypisała modelowi Stan Smith elegancki styl minimalizmu. Jej stylizacje kończące pokaz mody (mimo, że jej kolekcje są już legendą mody) kilkakrotnie bazowały właśnie na trampkach Stan Smith (przykładowo wiosna / lato 15, ale także jesień / zima 11). Dla Phoebe buty te są idealną bazą dla jej charakterystycznego stylu, który opiera się głównie na neutralnych swetrach i spodniach wziętych z odzieży męskiej. Jej zaangażowanie w noszenie tych kicksów może mówić o zjawisku ruchu w kierunku skromnego splendoru. To prawda! Buty Stan Smith sprawiają, że wyglądasz, jakby nie obchodziła Cię moda, a jednocześnie są takim znakiem rozpoznawczym mody, jak wtedy Coco Chanel w wieku 20 lat zaczęła robić koszulki z jerseyu.

Stan Smith na nogach Gisele

W 2013 roku modelka Gisele Bundchen pojawiła się całkiem nago na łamach francuskiego Vouge’a. Miała na sobie jedynie biało-zielone buty Stan Smith. Była to sesja Inez & Vinoodh, stylizowana przez Emmanuelle Alt. Kiedy sam Stan Smith wysłał to zdjęcie do swoich przyjaciół, otrzymał odpowiedź: „Co to za buty?” Oczywiście przyjaciele pana Smitha mogli nie zauważyć na zdjęciu słynnych butów, ale wszyscy inni tak. Jak powiedziała sama Emmanuelle: Buty Stan Smith są warte noszenia, nawet jeśli jesteś Gisele, a poza tym jesteś zupełnie nago.

stan smith

#sneakerenvy

Gdy te modowe nasiona zostały już mocno zasadzone, buty Adidas Stan Smith wręcz eksplodowały na sneakersowej scenie, razem ze swoją ponowną inauguracją w styczniu 2014 roku. Firma Adidas zaczęła obdarowywać tym modelem ikony mody, umieszczając na języku metkę z ich spersonalizowanymi podobiznami zamiast twarzy Stana Smitha. Znani i wpływowi fani sneakersów, tacy jak Sarah Andelman i Humberto Leon, zalali serwery na Instagramie swoimi spersonalizowanymi butami tworząc hasztag #sneakerenvy. Efekt? Rok 2014 został nazwany rokiem Adidasów Stan Smith.

Nieostrożna Marant

Jak przystało na status ikony, podróbki tego modelu pojawiają się niemal wszędzie. Pamiętamy dobrze w 2015 roku plotki o tym, że biało-czerwone skórzane buty z kolekcji Isabel Marant były nieco zbyt podobne do Adidasów Stan Smith. O co chodziło? O niemal identycznie wyglądające elementy kolorowe tuż nad piętą. Okazały się one podstawą do naruszenia praw autorskich.

Przepis na sukces

Wszystko razem: miłość gwiazd i ludzi mody, gorące kolaboracje i niezapomniane stylizacje uliczne, które zwracały uwagę tłumów sprawiły, że but Adidas Stan Smith stał się niezaprzeczalną modową ikoną. Jednak model Stan Smith nie byłby tak udany, gdyby nie był też butem… po prostu stylowym! Ta gładka, biała cholewka ozdobiona odrobiną zielonej skóry ma w sobie to coś! W formie tych kicksów jest pewna czystość, która będzie zawsze modna, podobnie jak w przypadku innych klasycznych projektów, takich jak krzesło Eamesa czy maszyny do pisania Ollivetti Valentiny.

adidas STAN SMITH